Cynk – czyli pierwiastek o wielkiej mocy

cynk

Cynk stanowi mikroelement diety człowieka. Pierwiastek ten pełni w naszym organizmie szereg ważnych funkcji. W tym artykule postaram się przybliżyć Wam sylwetkę tego pana. Według legendy Casanowa spożywał dziennie 10 ostryg, które są uznawane za afrodyzjak między innymi z powodu olbrzymiej zawartości cynku. Efekty? Cóż nie bez powodu to on uchodzi za największego poskramiacza kobiecy serc w historii. Przejdźmy jednak do tematu tego tekstu. Na starcie warto zadać sobie pytanie po co nam w ogóle cynk.

Cynk – funkcje w organizmie

W naszym organizmie znajduje się od 1,5 do 2,2 grama cynku. Nie jest to wielka ilość, stąd też zaliczany jest on do grona pierwiastków śladowych. mimo tego faktu pełni szereg ważnych funkcji. Wchodzi w skład aż 80 różnych enzymów oraz pobudza pracę takich narządów jak trzustka, grasica czy prostata. Wspomaga układ odpornościowy, a także przyśpiesza gojenie się ran. Nie bez powodu zaleca się stosowanie maści cynkowej w leczeniu trądziku. Pierwiastek ten ma łagodzący wpływ na skórę. Bardzo pozytywnie wpływa na płodność oraz reguluje miesiączkowanie. Wedle doniesień naukowych przeciwdziała także depresji oraz demencji, poprawia zdolności intelektualne oraz łagodzi objawy chorób autoimmunologicznych.

Można by rzecz, że cynk jest komandosem do zadań specjalnych w naszym organizmie. Mimo jego niewielkiej ilości potrafi zdziałać cuda. Bardzo ciekawym faktem jest to, że oddziałuje on na nasze poczucie smaku. Osoby cierpiące na zaburzenia ilości cynku w diecie mogą odczuwać smak mocniej lub mieć metaliczny posmak w ustach, bądź też nie czuć smaku w ogóle. Według jednego z badań osobom, którym podawano cynk przy zaburzeniach poczucia smaku przestawały cierpieć na tego typu dolegliwości, a przy okazji poprawiał się ich nastrój. Trudno się dziwić skoro w końcu mogli normalnie delektować się jedzeniem.

Cynk a testosteron

Cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania narządów rozrodczych człowieka. Warunkuje także prawidłowy rozwój płodu. Mężczyźni potrzebują go według obecnie przyjętych norm 15 mg na dobę. Bez jego odpowiedniej ilości możemy zapomnieć o prawidłowym poziomie testosteronu czy wysokim libido. To ten pierwiastek wpływa na jakość nasienia oraz ruchliwość plemników, co zatem idzie na płodność. Warunkuje także produkcje oraz wydzielanie się testosteronu, którego ilość decyduje między innymi o tym czy będziemy czuć potrzebę rywalizacji. Kobiety z kolei potrzebują 12 mg cynku na dobę. Ilość ta zwiększa się w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Odpowiednia do 15 oraz 19 mg.

Cynk a sport

Rola cynku jest wręcz kolosalna w przypadku sportowców. Po pierwsze bierze udział w przemianie melatoniny wpływając znacząco na jakość snu. Po drugie znacząco wpływa na siłę oraz rozwój mięśni. Odgrywa znaczącą rolę przy magazynowaniu oraz wyrzucaniu insuliny, a także usprawnia metabolizm. Warto także w tym punkcie powiedzieć sobie o skutkach niedoboru oraz nadmiaru tego pierwiastka w naszej diecie.

Skutki niedoboru cynku:

  • brak apetytu – oczywiście ten objaw może mieć inne podłoże jednak warto zastanowić się czy jego pojawienie się nie jest przypadkiem objawem niedoboru cynku;
  • problemy skórne – są to jedne z najczęściej występujących objawów;
  • spadek libido – jak wspominałem nie bez powodu Casanowa zjadł spore ilości ostryg, a w tym cynku;
  • utrata smaku oraz węchu – będzie to jasny sygnał, że cierpimy na niedobory tego pierwiastka i warto zwiększyć jego ilość w diecie;
  • pogorszenie pamięci oraz ciągłe uczucie znużenia;
  • większa podatność na infekcję – osoby cierpiące na niedobór cynku częściej chorują nawet łapiąc zwykłe przeziębienie

Skutki nadmiaru cynku:

  • Zmniejszenie ilości frakcji HDL cholesterolu – czyli tej korzystnej wersji;
  • obniżenie odpowiedzi immunologicznej organizmu – jak widać zarówno nadmiar jak i nie dobór cynku może być w tej kwestii szkodliwy;
  • bóle żołądka oraz brak apetytu spowodowany właśnie tym bólem;
  • biegunki oraz bóle głowy, a także nawracające nudności

Źródła cynku w diecie

Najwięcej cynku znajdziemy w mięsie, warzywach strączkowych oraz ziarnach zbóż. Jego dobrym źródłem jest kasza gryczana, jaja oraz sery. Spore dawki cynku znajdziemy także w orzechach. Jednym z najlepszych sposobów na uzupełnienie braków jest jednak spożywanie dużych ilość owoców morza, zwłaszcza ostryg.

Wiadomo powszechnie, że najlepszym sposobem na uzupełnianie braków jest bilansowanie diety. Pytanie jak do tego ma się suplementacja? Otóż zwiększone przyjmowanie cynku przez długi czas może prowadzić do niedoborów żelaza oraz miedzy, a także mieć toksyczny wpływ na układ nerwowy. Spokojnie mowa tutaj o dawkach rzędu 50-300 mg na dobę.

Udowodnione korzyści płynące z suplementacji

  • cynk stanowi silny przeciwutleniacz i może zmniejszać występowanie stanów zapalnych;
  • zwiększa odporność organizmu na infekcje;
  • zapewnia lepszą wydajność neuropsychologiczną;
  • skutecznie poprawia nastrój oraz zwalcza zespół przewlekłego zmęczenia;
  • jest skuteczny w walce z astmą oraz alergiami;
  • wzmacnia kości;
  • wspomaga utratę wagi poprzez wpływ na poziom leptyny

Myślę, że wystarczy tych korzyści. Jest ich oczywiście więcej, jednak najważniejsze dla nas uważam, że zostały już wymienione. Reasumując suplementacja cynku w granicach rozsądku, czyli jakiś 15 mg na dobę będzie miała pozytywny wpływ na organizm. Większych dawek nie ma sensu stosować ze względu na ryzyko wystąpienia efektów niepożądanych.

Zapraszam do współpracy wszystkie osoby pragnące zadbać o swoją formę.

Bibliografia

  1. Izabela Mońka, Danuta Wiechuła; “Znaczenie cynku dla organizmu ludzkiego w aspekcie suplementacji tego pierwiastka”; Ann. Acad. Med. Siles. (online) 2017; 71: 314–325;
  2. pod redakcją naukową Jana Gawęckiego; “Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu”; PWN, Warszawa 2010.;
  3. Cruz K.J.C., Oliveira A.R.S., Marreiro D.N.; “Antioxidant role of zinc in diabetes mellitus”; World J. Diabetes 2015; 6(2): 333–337.;
  4. dr n. farm. Marzena Kuras, dr n. farm. Monika Zielińska-Pisklak, Karolina Perz, mgr farm. Łukasz Szeleszczuk ; “Żelazo i cynk-główne mikroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu”; Lek w Polsce. 2015;

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *